Sự ra đi của HLV Ruben Amorim cho thấy rằng MU không thật sự phù hợp với 1 chiến lược gia có triết lý của riêng mình. Trước đó, Erik Ten Hag cũng từng thất bại tại sân Old Trafford cũng vì cố gắng đưa đội đi theo lối chơi kiểm soát sở trường. Sau triều đại của Erik Ten Hag và Ruben Amorim, nhiều ý kiến đã cho rằng người kế nhiệm chiếc ghế nóng tại sân Old Trafford phải “phù hợp với DNA của câu lạc bộ”.
Tại sao MU tìm những HLV có DNA của MU sau khi sa thải Ruben Amorim?
Trên thực tế, DNA của đội bóng là khái niệm khá mơ hồ. Tuy nhiên, nhiều người trong giới chuyên môn đã thường xuyên đề cập đến chủ đề này khi nói về MU. Cựu hậu vệ của đội là Gary Neville từng lên tiếng rằng Quỷ Đỏ cần 1 chiến lược gia có DNA của đội. John Aldridge, cựu tiền đạo Liverpool cũng nói về vấn đề này sau khi The Kop có trận hòa 0-0 trước Leeds United: “Chúng ta đã đánh mất DNA. Không còn động lực thực sự, không khát khao, thiếu ý tưởng”.
Hiểu theo cách đơn giản nhất, đó là khi khủng hoảng xuất hiện, hãy quay về với những gì mà CLB làm tốt nhất. Đó là triết lý hoạt động, là bản sắc thi đấu hay những giá trị cốt lõi tạo nên những thành công lớn cho đội trong quá khứ. Điều này giải thích lý do tại sao Sir Jim Ratcliffe và các cộng sự đang hướng sự chú ý đến những nhân vật có mối liên hệ sâu sắc với Old Trafford trong quá trình tìm HLV tạm quyền.
Ở trận đấu với Burnley, Darren Fletcher là người ngồi trên băng ghế chỉ đạo. Ole Gunnar Solskjae (người từng dẫn MU từ 2018-2021 trước khi bị sa thải) và Michael Carrick cũng là những cái tên được đồn đoán sẽ ngồi vào chiếc ghế nóng trong phần còn lại của mùa giải 2025/26. Fletcher và Carrick giành tổng cộng 10 chức vô địch Ngoại hạng Anh trong sự nghiệp thi đấu cho MU. Solskjaer có 6 danh hiệu, đồng thời là tác giả của 1 trong những bàn thắng nổi tiếng nhất lịch sử CLB khi lập công giúp MU đánh bại Bayern Munich trong trận chung kết Champions League 1999.
Tất cả những cái tên kể trên đều là học trò của Sir Alex Ferguson. Darren Fletcher còn cảm thấy ông cần sự đồng ý của người thầy cũ để nhận nhiệm vụ tạm quyền, minh chứng cho thấy tầm ảnh hưởng lớn của vị chiến lược gia này. Trong thời gian dẫn dắt MU, ông đã giúp đội có 13 lần vô địch Premier League, 2 Champions League và vô số danh hiệu lớn nhỏ khác.
Có thể nói, thứ gọi là DNA của MU gắn liền với Sir Alex Ferguson người tạo ra giai đoạn thành công nhất trong lịch sử Quỷ Đỏ và đưa đội bóng này đến với vị thế lớn trên bản đồ bóng đá thế giới. Tuy nhiên, liệu DNA đó có còn tồn tại sau 13 năm kể từ khi ông nghỉ hưu? Và liệu việc bổ nhiệm lần này có giúp MU tìm lại bản sắc đã mất của mình?
“MU không phải là 1 câu lạc bộ tầm thường. Họ đã trải qua Mourinho, Van Gaal… những người có tên tuổi nhưng không thành công. Họ đến đây, biết rằng quãng thời gian của mình sẽ không dài, mang theo hệ thống riêng. Những thứ đó không hiệu quả nếu bạn không chơi theo cách của MU. Đội bóng ần phải suy nghĩ cực kỳ kỹ lưỡng về việc ai là người phù hợp. Chúng ta nghe những cái tên như Tuchel, Nagelsmann, Xavi, Zidane… Họ đều là những tên tuổi lớn, nhưng họ có thật sự hiểu MU hay không”, cựu thủ môn MU là Peter Schmeichel chia sẻ trên BBC Radio 5 Live.
Vậy, liệu DNA đội bóng có thật sự tồn tại trong thể thao chuyên nghiệp hay chỉ là khái niệm mơ hồ và trừu tượng? Liệu có thật sự cần thiết khi CLB cần phải tuyển HLV có hiểu biết về đội thông qua những mối liên hệ trong quá khứ?
DNA của đội bóng có nghĩa là gì?
Không ai có thể giải thích chính xác và chi tiết nhất DNA của đội bóng là gì. Nhiều người tin vào khái niệm này thường cho rằng đó là những gì thuộc về CLB, những thứ mà khi nhắc đến, người ta có thể biết rằng mình đang nói về đội bóng nào. Đó có thể là triết lý, bản sắc, lối chơi, văn hóa tập thể, cảm xúc thi đấu… hay bất kỳ yếu tố nào khác đã từng khắc sâu trong trí nhớ của người hâm mộ.
“Barcelona sẽ không bao giờ thay đổi. Tôi không tin MU nên thay đổi vì bất kỳ người nào. CLB phải tìm được 1 HLV có kinh nghiệm và sẵn sàng chơi thứ bóng đá nhanh, hấp dẫn, tấn công và giàu tính áp đặt”, Gary Neville giải thích về DNA của MU trên Sky Sports.
Những gì Gary Neville đề cập đã từng xảy ra tại MU dưới triều đại của Sir Alex Ferguson. Xa hơn nữa, điều này có thể đề cập đến Sir Matt Busby đi kèm với triết lý trao cơ hội cho các tài năng trẻ. Hãy nghĩ đến khái niệm “những đứa trẻ của Busby”, hay “thế hệ vàng 92” với Gary Neville, Phil Neville, David Beckham, Nicky Butt, Ryan Giggs và Paul Scholes.
Rất nhiều nhân vật từng góp phần vào những thành công ấy giờ đây lại là những gương mặt truyền thông quyền lực, khiến MU chịu sự soi xét gắt gao hơn bao giờ hết. Trong những ngày cuối tại MU, chính Ruben Amorim cũng từng thừa nhận: “Nếu mọi người không thể chịu được Gary Neville và những lời chỉ trích về mọi thứ, thì CLB cần phải thay đổi”.
Khi Aldridge nói Liverpool đánh mất DNA, ông muốn nhắc đến tinh thần, khát khao và cảm xúc từng thấm đẫm trong các chiến tích của đội, thứ đã từng được thể hiện mạnh mẽ và rõ nét qua lối chơi tấn công rực lửa dưới thời Jurgen Klopp.
Dù vậy, không nhiều đội bóng trên thế giới còn giữ được bản sắc riêng, hay nói cách khác là DNA của riêng mình trong thời đại bóng đá gắn liền với giá trị của đồng tiền. Mọi người cần chiến thắng và danh hiệu, bất kể nó đến bằng cách nào.
Những đội bóng nào thật sự có DNA của riêng mình?
Thế giới bóng đá chứng kiến rất nhiều đội bóng sở hữu những bản sắc rất riêng. Lối chơi kiểm soát của Barcelona phần lớn bắt nguồn từ Johan Cruyff cả khi ông còn là cầu thủ lẫn HLV. Thứ DNA này được kế thừa bởi những người chịu ảnh hưởng trực tiếp từ Johan Cruyff, tiên biểu là Pep Guardiola.
Ajax hiếm khi từ bỏ những nguyên tắc đã giúp họ giành 3 Cúp C1 liên tiếp giai đoạn 1971 – 1973. Đó là lối chơi tổng lực do Rinus Michels xây dựng, được Johan Cruyff hiện thực hóa dựa trên nền tảng đào tạo cầu thủ trẻ người Hà Lan. Với Real Madrid, DNA của họ là văn hóa chiến thắng dù bằng bất kỳ cách nào. Bayern Munich cũng có điều tương tự khi nói về sự thống trị ở Bundesliga.
Tuy nhiên, không phải tất cả những CLB đều cần có DNA để vươn đến thành công. Man City và PSG đều không có DNA rõ ràng, cũng không có lịch sử lâu dài khi nói về văn hóa, triết lý hay bản sắc qua từng thế hệ. Với những đội bóng này, điều đó không quá quan trọng, miễn sao đội bóng vẫn ra sân hàng tuần và giành được chiến thắng.
Tại nước Anh, có 2 ví dụ điển hình về việc những CLB tự xưng là có DNA đặc thù, nhưng lại không có thành công trên sân cỏ. The West Ham Way (Tạm dịch: Con đường riêng của West Ham) xuất phát từ thời Ron Greenwood những năm 1960, với niềm tự hào rằng họ góp công lớn vào chức vô địch World Cup 1966 của tuyển Anh nhờ Bobby Moore, Geoff Hurst và Martin Peters.
Sam Allardyce từng bị chỉ trích dữ dội vì phong cách của mình khi dẫn dắt West Ham, nhưng sau này ông viết trong tự truyện: “Người hâm mộ bị ‘tẩy não’ để tin rằng trong lịch sử, CLB có lối chơi giống Barcelona, và điều đó thật ngớ ngẩn. Tôi từng gọi họ là hoang tưởng và vẫn giữ quan điểm đó. Tôi không biết ai đã tạo ra cụm từ The West Ham Way, nhưng nó là tảng đá buộc vào cổ CLB”.
David Moyes giúp West Ham chấm dứt 43 năm khát danh hiệu với chức vô địch Europa Conference League 2023, nhưng phong cách của ông vẫn không làm hài lòng nhiều người. “Tôi từng là HLV của đội, nhưng tôi cũng không thể giải thích The West Ham Way nghĩa là gì”, David Moyes chia sẻ.
Tại Tottenham, khẩu hiệu To Dare Is To Do (Tạm dịch: Dám nghĩ dám làm) được xem như tuyên ngôn của câu lạc bộ. Khi Ange Postecoglou được bổ nhiệm tháng 6/2023, Chủ tịch Daniel Levy tuyên bố:”Ange mang đến tinh thần tích cực và lối chơi tấn công nhanh. Ông ấy có thành tích phát triển cầu thủ, hiểu tầm quan trọng của việc kết nối với học viện, tất cả những gì quan trọng với CLB”.
Tuy nhiên, Ange Postecoglou mang đến thứ bóng đá tấn công, nhưng đi kèm là 22 thất bại và vị trí thứ 17 ở Ngoại hạng Anh mùa trước. Chức vô địch Europa League lại đến từ trận chung kết mà Tottenham lựa chọn lối chơi phòng ngự đến cực đoan, thứ bóng đá bị xem là xúc phạm DNA của đội bóng.
DNA của đội bóng có giúp giành được chiến thắng?
Mỗi khi DNA của đội bóng được nhắc đến, nó thường mang yếu tố mĩ miều và lãng mạn. Tuy nhiên, điều đó chưa bao giờ là đảm bảo cho thành công. Jose Mourinho hoàn toàn đi ngược lại những gì MU tin là DNA của họ, nhưng ông vẫn giúp CLB vô địch Europa League và League Cup ngay mùa đầu tiên. Tính cho đến nay, Jose Mourinho vẫn là HLV có thành tích tốt nhất ở MU sau triều đại Sir Alex Ferguson.
DNA thực chất là cách nói hoa mỹ cho những yếu tố giúp đội bóng giành chiến thắng. Để có thành công, đội bóng cần cầu thủ và HLV giỏi, cần ban lãnh đạo có tầm nhìn và quản trị tốt và đôi khi cần có chút may mắn. Tất cả những thứ này mới tạo nên những chiến thắng và danh hiệu, chứ không phải 1 khái niệm trừu tượng như DNA.
Lời kêu gọi Man United “tìm lại DNA” là dễ hiểu, nhưng ai là người đủ khả năng tái tạo ra điều đó? Liệu họ có thật sự muốn trở về với bản sắc cũ hay đi theo lối chơi của thời đại? Liệu có thật sự quan trọng khi đội bóng cần 1 chiến lược gia đã từng gắn bó với CLB trong quá khứ hay không?
Trên thực tế, bóng đá không bao giờ có công thức đúng 100% dành cho mọi câu lạc bộ. Thực tế khắc nghiệt của hiện tại đòi hỏi những cá tính lớn, thường là những con người đã chạm tay vào vĩ đại. Những người như Jurgen Klopp, Pep Guardiola, Arsene Wenger và đặc biệt là Sir Alex Ferguson không dễ để tìm ra dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào.