Cesc Fabregas từng là một trong những tiền vệ xuất sắc nhất thế hệ của mình. Anh ra mắt Arsenal khi mới 16 tuổi và đến năm 23 tuổi đã giành cả chức vô địch Euro lẫn World Cup cùng tuyển Tây Ban Nha. Vì vậy, khi giám đốc thể thao của Como là Carlalberto Ludi nói rằng Fabregas thậm chí còn giỏi hơn khi làm huấn luyện viên so với thời còn thi đấu, đó thực sự là một nhận định rất táo bạo.
Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng Fabregas có đầy đủ tố chất để trở thành một nhà cầm quân xuất sắc. Đó là lý do dù chưa đến 40 tuổi, anh đã được dự đoán sẽ sớm tiếp quản một trong những đội bóng hàng đầu châu Âu.
Nhưng điều gì khiến Fabregas được đánh giá cao đến vậy tại Como? Và liệu anh đã thực sự sẵn sàng cho một trong những công việc lớn nhất của bóng đá thế giới hay chưa?
Tiền không phải vấn đề quan trọng nhất với Fabregas
Trước hết cần phải thừa nhận rằng Como sẽ không thể đi từ giải Hạng Tư của bóng đá Italy năm 2019 lên vị trí thứ 4 Serie A hiện tại nếu không có sự hậu thuẫn tài chính khổng lồ từ tập đoàn Djarum. Đây là tập đoàn do hai anh em tỷ phú Robert Budi Hartono và Michael Bambang Hartono điều hành.
Ngoài ra, sân vận động của câu lạc bộ nằm ngay bên bờ hồ Como, một trong những hồ nước đẹp nhất Italy. Nơi đây thu hút du khách và cả người nổi tiếng từ khắp nơi trên thế giới, đồng thời khiến câu lạc bộ được nhắc tới nhiều hơn.
Tuy vậy, điều thuyết phục Fabregas gia nhập Como năm 2022 không phải là tiền, mà là cơ hội được đóng vai trò quan trọng trong một dự án đầy tham vọng – không chỉ với tư cách cầu thủ mà còn là cổ đông.
Fabregas khẳng định: “Tôi không quan tâm đến tiền. Tôi chỉ muốn tham gia vào một dự án khiến tôi hào hứng. Tôi nhìn thấy tương lai dài hạn của câu lạc bộ này.”
Fabregas đến với Como khi mọi thứ từ con số 0
Quan trọng hơn hết với Fabregas là anh được xem như một phần cốt lõi của kế hoạch phát triển. Ngay từ đầu, Como đã vạch ra lộ trình rõ ràng để anh bước vào nghiệp huấn luyện sau khi giải nghệ. Cựu thuyền trưởng Arsenal là Arsene Wenger từ lâu đã tin rằng một cầu thủ thông minh và đa năng như Fabregas sớm muộn cũng sẽ làm huấn luyện viên. Dẫu vậy, việc anh được đôn lên đội Một của Como diễn ra nhanh hơn dự đoán của tất cả.
Sau khi giải nghệ mùa hè 2023, Fabregas lập tức làm việc với đội U19 và đội B của Como. Tuy nhiên, anh vẫn chưa hoàn tất bằng cấp UEFA khi đội bóng Italy sa thải Moreno Longo chưa đầy 3 tháng sau khi mùa giải mới bắt đầu. Vì vậy, Como buộc phải bổ nhiệm Osian Roberts làm huấn luyện viên tạm quyền đến hết mùa 2023/24, còn Fabregas làm trợ lý.
Dù vậy, trên thực tế chính Fabregas mới là người đưa ra quyết định chính. Anh có tầm ảnh hưởng và quyền kiểm soát câu lạc bộ nhiều hơn phần lớn các huấn luyện viên khác tại Italy. Có thể hình dung tầm ảnh hưởng của Fabregas giống Pep Guardiola ở Man City, nhưng ở quy mô nhỏ hơn.
Cựu cầu thủ người Tây Ban Nha nói: “Tại Como, chúng tôi gần như bắt đầu từ con số 0. Chúng tôi thậm chí còn chưa có trung tâm huấn luyện. Cơ sở hạ tầng của câu lạc bộ rất kém. Vì vậy, tôi dành thời gian suy nghĩ xem có thể làm gì, không chỉ cho đội Một mà còn cho cả học viện.”
Fabregas và sự tỉ mỉ trong phân tích chiến thuật
Fabregas cũng dành rất nhiều thời gian để xây dựng triết lý bóng đá. Anh giải thích: “Chúng tôi phân tích mọi cấu trúc chiến thuật tồn tại trong bóng đá và tự hỏi rằng cách tốt nhất để tấn công của từng cấu trúc là gì? Chúng tôi tạo ra một cơ sở dữ liệu thông tin dựa trên cách mà tôi cho là hiệu quả nhất để tấn công từng sơ đồ đối thủ.
Tôi không muốn trở thành kiểu huấn luyện viên chỉ có một cách chơi, một cách tấn công và phòng ngự. Bạn phải có nguyên tắc và cấu trúc, nhưng để kiểm soát trận đấu, bạn cần càng nhiều phương án càng tốt. Bởi vì tấn công một đội phòng ngự lùi sâu kiểu 4-5-1 khác hoàn toàn với việc đối đầu đội kèm người toàn sân như Atalanta.”
Cách tiếp cận tỉ mỉ này đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Cuối mùa giải đầu tiên dẫn dắt, Como thăng hạng Serie A với vị trí á quân Serie B. Phần thưởng là chuyến du lịch Ibiza trọn gói cho toàn đội, một nước đi rất cao tay trong quản trị con người.
Sau khởi đầu khó khăn ở mùa giải đầu tiên trở lại hạng đấu cao nhất sau 21 năm, Como kết thúc ở vị trí thứ 10. Inter Milan từng tiếp cận Fabregas nhưng bị câu lạc bộ từ chối ngay lập tức. Chủ tịch Mirwan Muwarso tuyên bố: “Hành trình của chúng tôi còn dài và xoay quanh Cesc Fabregas. Anh ấy sẽ không rời đội bóng.”
Dù có tin đồn Fabregas sẵn sàng thay Simone Inzaghi tại Giuseppe Meazza, anh chưa bao giờ có ý định ép mình rời khỏi câu lạc bộ mà anh gắn bó cả về tinh thần lẫn tài chính. Và việc ở lại Sinigaglia không hề làm chậm sự phát triển của chiến lược gia người Tây Ban Nha, đặc biệt khi Como đã có suất dự Champions League lần đầu tiên trong lịch sử.
Cách Fabregas học hỏi từ sai lầm
Công bằng mà nói, Cesc Fabregas không phải kiểu huấn luyện viên kiêu ngạo, dù anh đang giúp Como trở thành hiện tượng giải đấu. Trước cuộc đối đầu với AC Milan ở vòng 24, huấn luyện viên người Tây Ban Nha gọi đối thủ là một chiến lược gia tầm cỡ Champions League, còn bản thân chỉ ở mức Serie D.
Fabregas cũng không phải kiểu huấn luyện viên dễ bùng nổ cảm xúc. Phản ứng khá điềm tĩnh sau trận thua sốc Fiorentina vòng 23 cho thấy cựu tiền vệ Arsenal đang học cách đối mặt với thất vọng. Dù chỉ trích tiền đạo kỳ cựu Alvaro Morata vì chiếc thẻ đỏ ngớ ngẩn, Fabregas nhận toàn bộ trách nhiệm khi Como đánh rơi 3 điểm mà có thể đưa họ trở lại cuộc đua top 4.
Fabregas nói với DAZN: “Tôi khó chịu vì không giúp các cầu thủ hiểu tầm quan trọng của trận đấu. Có lẽ tôi nói quá nhiều về kinh nghiệm của mình, nhưng vẫn chưa đủ. Chúng tôi sai về thái độ, phải khát khao hơn và chơi tốt hơn trên hàng công.”
Biến Como thành một đội bóng giàu bản sắc, thu hút được sự quan tâm của giới bóng đá
Lối chơi của Como xoay quanh việc triển khai bóng từ tuyến dưới và kiểm soát bóng trong sơ đồ 4-2-3-1. Đây là phong cách giàu tính tấn công mà các cầu thủ kỹ thuật rất thích, vì thế những cái tên như Nico Paz hay Jacobo Ramon đã phát triển mạnh dưới thời Fabregas. Cả hai cái tên xuất thân từ học viện La Fábrica thậm chí có thể được Real Madrid mua lại trong tương lai gần.
Paz nói: “Có một huyền thoại làm huấn luyện viên thật tuyệt. Ông ấy giúp bạn thoải mái và dạy rất nhiều điều, cả về cuộc sống lẫn bóng đá.”
Tuy nhiên, đôi lúc Fabregas bị truyền thông Italy chỉ trích là quá trung thành với triết lý kiểm soát bóng chịu ảnh hưởng từ tuyển Tây Ban Nha. Sau trận thua 0-4 trước Inter Milan, anh được hỏi có nghĩ tới việc chơi phòng ngự hơn không và trả lời: “Tôi đã nghĩ đến, nhưng đầu tôi nói không. Tôi hài lòng với điều đó. Có thể nó khiến tôi trông như kẻ ngốc hoặc kẻ thua cuộc.
Nhưng hôm nay đội bóng đã tiến bộ, điều không xảy ra khi bạn thắng và được gọi là thiên tài. Sau thất bại nặng nề, bạn học được nhiều hơn. Como đang đi đúng hướng. Bạn có thể phòng ngự 6-3-1 hay 5-4-1, nhưng tôi thà thua 0-4 còn hơn chơi như vậy.”
Dẫu vậy, Fabregas không cứng nhắc như lời nói của anh trong thời điểm đó. Trong cùng buổi phỏng vấn, anh tiết lộ sẽ quay lại sân Giuseppe Meazza một mình để xem trận Inter Milan gặp Liverpool nhằm tìm ra mình đã sai ở đâu. Anh cũng nhấn mạnh rằng thời cầu thủ đã được trải nghiệm nhiều trường phái chiến thuật khác nhau.
Fabregas nói trên The Coaches’ Voice: “Tôi vô địch cùng Conte, cùng Mourinho, cùng Wenger, cùng Guardiola. Tôi thắng với nhiều phong cách khác nhau, nên tôi sẽ không bao giờ nói chỉ có một cách đúng. Ngay từ ngày đầu, câu lạc bộ và ban lãnh đạo đã nói với tôi về hồ Como, về lối sống, về việc muốn thấy một đội chơi chủ động. Họ không nói là phải thắng bằng mọi giá. Họ nói rằng hãy thắng, nhưng tạo bản sắc, tạo ra mẫu cầu thủ muốn đến chơi cho Como.”
Mục tiêu đó rõ ràng đã đạt được. Como giờ không chỉ là điểm đến hấp dẫn cho người nổi tiếng, mà còn là nơi có một trong những dự án đáng chú ý nhất của bóng đá thế giới. Trung tâm của đội bóng này là một nhân vật có thể trở thành huấn luyện viên xuất sắc không kém gì khi còn là cầu thủ.